Muốn đạt chuẩn kỹ năng CNTT phải biết ngừa bệnh thần kinh do máy tính

Bộ TT&TT vừa ban hành Thông tư quy định Chuẩn kỹ năng sử dụng áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân chủ nghĩa tham dự trực tiếp hoặc có liên hệ đến hoạt động đánh giá kỹ năng sử dụng CNTT. Trong đó, để có thể đạt chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT cơ bản, các cá nhân chủ nghĩa phải đáp ứng rất nhiều yêu cầu tưởng dễ nhưng không mấy người thực hiện được đầy đủ. Đáng chú ý là phải có hiểu biết về an toàn cần lao và bảo vệ môi trường trong sử dụng CNTT-TT. Trong đó, phải biết một số loại bệnh tật bình thường can dự đến việc sử dụng máy tính lâu dài như bệnh về mắt, xương khớp, tâm thần và cách ngừa. Biết các quy tắc an toàn khi sử dụng máy tính và các thiết bị kèm theo. Biết cách chọn phương án chiếu sáng (ví dụ: cường độ, hướng chiếu), chọn kiểu, kích tấc bàn ghế và sắp xếp vị trí bàn ghế, thiết bị thích hợp với bản thân. Biết cách chọn phong độ làm việc đúng, hiểu tác dụng của việc tập thể dục, giải lao, thư giãn khi làm việc lâu với máy tính. Hiểu công dụng của việc tái chế các bộ phận của máy tính, pin, hộp mực in khi không còn sử dụng. Biết cách thiết lập các tuyển lựa tiện tặn năng lượng cho máy tính: tự động tắt màn hình, đặt máy tính ở chế độ ngủ, tự động tắt máy. Đối chiếu với Thông tư của Bộ TT&TT, đa số cán bộ, công chức viên chức trong các cơ quan quốc gia hiện giờ không đạt chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT căn bản. Ảnh minh họa. Nguồn: Internet. Bên cạnh đó, phải hiểu các vấn đề an toàn thông báo căn bản khi làm việc với máy tính như biết cách kiểm soát truy nhập, bảo đảm an toàn cho dữ liệu, cụ thể, phải hiểu khái niệm và vai trò của tên người dùng (user name), mật khẩu (password) khi truy nhập mạng và Internet; biết cách dùng mật khẩu tốt (không san sẻ mật khẩu, thay đổi thường xuyên, chọn mật khẩu có độ dài hạp, xen lẫn giữa chữ cái và số); biết cách phòng ngừa khi giao thiệp trực tuyến, không để lộ hồ sơ cá nhân, hạn chế gửi thông tin cá nhân chủ nghĩa, cảnh giác với người lạ, cảnh giác với thư mạo; biết khái niệm và tác dụng của tường lửa (firewall); biết cách ngăn chặn ăn cắp dữ liệu bằng cách khóa máy tính, khóa dụng cụ lưu trữ khi rời nơi làm việc; hiểu tầm quan yếu của việc sao lưu dữ liệu đề phòng. Mặt khác, cá nhân muốn đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT cơ bản cũng phải hiểu thuật ngữ bản quyền/quyền tác giả (copyright), biết cách nhận diện một phần mềm có bản quyền như mã (ID) sản phẩm, đăng ký sản phẩm, giấy phép (license) sử dụng phần mềm; hiểu thuật ngữ ”thỏa thuận giấy phép cho người dùng cuối” (end-user license agreement); phân biệt được phần mềm dùng chung (shareware), phần mềm miễn phí (freeware), phần mềm mã nguồn mở (open source software); biết một số quy định căn bản về luật pháp của Việt Nam liên quan đến quyền bảo vệ dữ liệu, bổn phận quản lý, bảo vệ dữ liệu ở Việt Nam. Đối chiếu với hàng loạt tiêu chí mà Thông tư của Bộ TT&TT đề ra, phần đông các cán bộ, công chức viên chức trong các cơ quan Nhà nước giờ không đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT căn bản. Theo Thông tư của Bộ TT&TT, chuẩn kỹ năng dùng CNTT cơ bản gồm 6 mô đun: Hiểu biết về CNTT căn bản, dùng máy tính cơ bản, Xử lý văn bản cơ bản, dùng bảng tính căn bản, dùng trình chiếu cơ bản, dùng Internet cơ bản. Còn chuẩn kỹ năng dùng CNTT nâng cao gồm 9 mô đun: Xử lý văn bản nâng cao, sử dụng bảng tính nâng cao, dùng trình chiếu nâng cao, sử dụng hệ quản trị cơ sở dữ liệu, Thiết kế đồ họa hai chiều, Biên tập ảnh, Biên tập trang thông tin điện tử, An toàn, bảo mật thông tin, sử dụng phần mềm kế hoạch dự án. Cá nhân đạt chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT căn bản phải đáp ứng đề nghị của hết thảy 6 mô đun nêu trên. Còn cá nhân đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT nâng cao phải đạt Chuẩn kỹ năng dùng CNTT căn bản, đồng thời đáp ứng yêu cầu của tối thiểu 3 mô đun trong số 9 mô đun quy định.